haberler

Enstitümüz Müdürü Prof. Dr. Erdal Özer'den Suça Sürüklenen Çocuklar İçin "Osmanlı Modeli" Önerisi ve Trabzon Analizi

 

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Adli Bilimler Enstitüsü Müdürü ve Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdal Özer, çocukların suça sürüklenmesi, çeteleşme riskleri ve bu durumla mücadele yöntemleri üzerine ulusal basına ve haber ajanslarına önemli açıklamalarda bulundu. Trabzon'un çocuk suç oranlarındaki düşük seviyesine dikkat çeken Prof. Dr. Özer, suçun önlenmesinde "şehre aidiyet" ve "meşguliyet" kavramlarının altını çizerek, rehabilitasyon süreçleri için "Osmanlı Modeli"ni önerdi.

Trabzon, Suça Sürüklenen Çocuk Oranında Türkiye'de En İyi İkinci İl

2024 yılı verilerine göre Trabzon'daki çocuk suç endeksinin 18,88 gibi düşük bir seviyede olduğunu belirten Prof. Dr. Erdal Özer, Trabzon'un Ankara'dan sonra binde 7 ile Türkiye genelinde en iyi ikinci il konumunda olduğunu vurguladı.

Bu başarının tesadüf olmadığını belirten Özer, temel faktörleri şu şekilde sıraladı:

  • Güçlü Aidiyet Duygusu: Şehre ve özellikle Trabzonspor'a duyulan güçlü bağlılık, çocukları sokaktaki risklerden koruyan en büyük kalkanlardan biri.

  • Mahalle Kültürünün Devam Etmesi: Mahalle baskısının pozitif bir otokontrol sağlaması ve komşuların/ailelerin çocukları yanlış hareketlerinde anında uyarabilmesi suç oranını ciddi şekilde düşürüyor.

  • Eğitim ve Meşguliyet: Şehrin eğitim altyapısının güçlü olması, üniversitenin varlığı ve çocukların spor dallarında sürekli meşgul edilmesi suçtan uzak kalmalarını sağlıyor.

Çeteleşmeye Karşı Çözüm: "Osmanlı Modeli" ve Usta-Çırak İlişkisi

Çocukların suça karışmasının sadece günümüzün değil, insanlık tarihinin (Sümerler, Babiller, Eski Roma) bir sorunu olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Özer, çeteleşmenin önüne geçmek için çocukların kesinlikle "boş bırakılmaması" gerektiğinin altını çizdi.

Bu noktada tarihsel bir referans olarak "Osmanlı Modeli"ni gündeme getiren Özer, sistemin işleyişini şu sözlerle özetledi:

"Osmanlı'nın suça sürüklenen çocuklardaki modeli gerçekten etkili ve güzel. Bu modele göre çocuk mahalleli tarafından korunuyor, gözetiliyor, kadı çocukla ilgileniyor. Ekonomik ihtiyaçları varsa vakıflar devreye giriyor. En önemlisi ise çocuk bir loncaya veya ustanın yanına verilerek, bir meslek sahibi yapılıp ıslah olması sağlanıyor."

Okulu Terk Eden Çocuklar Büyük Risk Altında

Günümüz büyük ve kozmopolit şehirlerinde çeteleşmenin en büyük nedeninin "aidiyetsizlik" olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özer, ailelere ve kurumlara şu uyarılarda bulundu:

  • Okulu terk eden çocuklar çeteleşme için bir numaralı risk grubundadır. Bu çocukların acilen okula veya bir mesleğe kazandırılması şarttır.

  • Çocuğun davranışlarındaki ani değişiklikler, şiddete yönelimi veya şiddete övgüsü aileler tarafından yakından takip edilmelidir.

  • Çocukların sanat, spor veya bir meslekle meşgul edilmesi, enerjilerini doğru alana yönlendirmelerini sağlayarak suç oranlarını radikal biçimde azaltacaktır.

Enstitümüz olarak, suça sürüklenen çocuklar ve adli bilimler alanındaki güncel sorunlara yönelik multidisipliner akademik çalışmalarımızı ve toplumu aydınlatıcı faaliyetlerimizi sürdürmeye devam edeceğiz.

 

 


23 Şubat 2026